İşe İade Tazminatı Hesaplama

İşe İade Tazminatı Nedir?

İşe iade tazminatı, iş mahkemesi tarafından feshin geçersizliğine karar verilmesine rağmen, işverenin işçiyi işe başlatmaması durumunda ödemek zorunda olduğu tazminattır. 4857 sayılı İş Kanunu'nun 20. ve 21. maddeleri kapsamında düzenlenen bu tazminat, haksız veya geçersiz fesih durumunda işçinin haklarını korumak amacıyla oluşturulmuştur. İşe iade tazminatı hesaplama aracımız, boşta geçen süre ücreti ve işe başlatmama tazminatını brüt maaşınız üzerinden anında hesaplamanıza yardımcı olur.

İşe iade davası sonucu mahkeme feshin geçersizliğine karar verdiğinde, işçiye iki temel hak doğar: boşta geçen süre ücreti ve işe başlatmama tazminatı. Bu haklar, işçinin haksız yere işini kaybetmesinin telafi edilmesini sağlar.

İşe İade Davası Koşulları

İşe iade davası açabilmek için belirli koşulların sağlanması gerekir. Bu koşullar İş Kanunu'nun 18. maddesi ile belirlenmiştir:

• İş güvencesi kapsamı: İşyerinde en az 30 işçi çalışıyor olmalıdır.
• Kıdem süresi: İşçinin en az 6 ay kıdemi olmalıdır.
• Belirsiz süreli sözleşme: İş sözleşmesi belirsiz süreli olmalıdır.
• İşveren vekili olmama: İşçi, işletmenin bütününü sevk ve idare eden işveren vekili veya yardımcısı olmamalıdır.
• Geçerli fesih sebebi: İşveren, iş sözleşmesini geçerli bir sebep göstermeden feshetmiş olmalıdır.

Boşta Geçen Süre Ücreti

Boşta geçen süre ücreti, işçinin fesih tarihinden mahkeme kararının kesinleşmesine kadar geçen süre için en çok 4 aya kadar olan ücret ve diğer haklarını kapsar. Bu ücret, işçinin çalıştırılmadığı döneme ilişkin hak kaybının telafisidir.

Boşta geçen süre ücretine temel ücretin yanı sıra yol yardımı, yemek yardımı, ikramiye ve diğer düzenli ödemeler de dahildir. Bu tutardan gelir vergisi ve damga vergisi kesilir. Ayrıca bu süre, işçinin kıdem hesabına dahil edilir ve SGK primleri de yatırılır.

İşe Başlatmama Tazminatı

İşe iade kararı kesinleştiğinde, işçi 10 gün içinde işverene başvurmak zorundadır. İşveren 1 ay içinde işçiyi işe başlatmazsa, işe başlatmama tazminatı ödemekle yükümlü olur. Bu tazminat, mahkeme tarafından en az 4, en çok 8 aylık ücret tutarında belirlenir.

Tazminat miktarının belirlenmesinde mahkeme; işçinin kıdemi, fesih sebebi ve işverenin tutumu gibi faktörleri göz önünde bulundurur. Kıdemi yüksek ve haksız nedenle çıkarılan işçiler için genellikle 6-8 aylık ücret tutarında tazminata hükmedilir.

• 6 aydan az kıdem: 4 aylık ücret tutarında
• 6 ay - 5 yıl arası kıdem: 4-6 aylık ücret tutarında
• 5 yıldan fazla kıdem: 6-8 aylık ücret tutarında

İşe İade Davası Süreci

İşe iade davası süreci, 2018 yılından itibaren zorunlu arabuluculuk aşamasıyla başlar. Sürecin aşamaları şöyledir:

• 1. Arabuluculuk başvurusu: İşçi, fesih bildiriminin tebliğinden itibaren 1 ay içinde arabuluculuğa başvurmalıdır. Arabuluculuk süreci 3 haftada sonuçlanır ve 1 hafta uzatılabilir.
• 2. Dava açma: Arabuluculukta anlaşma sağlanamazsa, son tutanağın düzenlendiği tarihten itibaren 2 hafta içinde iş mahkemesinde dava açılmalıdır.
• 3. Yargılama: Mahkeme, davanın ivedilikle sonuçlandırılması için 2 ay içinde karar verir. İstinaf incelemesi de 1 ay içinde sonuçlandırılır.
• 4. İşe başvuru: Kesinleşen karar sonrası işçi, 10 iş günü içinde işverene başvurmalıdır.
• 5. İşverenin kararı: İşveren 1 ay içinde işçiyi işe başlatır veya başlatmaz; başlatmazsa tazminat öder.

İşe İade ve Diğer Tazminatlar

İşe iade tazminatı, kıdem tazminatı ve ihbar tazminatından bağımsız bir tazminattır. İşe başlatılmayan işçi; boşta geçen süre ücreti ve işe başlatmama tazminatının yanı sıra ayrıca kıdem tazminatı ve ihbar tazminatı da talep edebilir. Bu tazminatların hepsi giydirilmiş brüt ücret üzerinden hesaplanır.

Giydirilmiş brüt ücret, temel maaşın yanı sıra düzenli olarak ödenen yol, yemek, prim, ikramiye gibi tüm ödemeleri kapsar. İşe iade tazminatı hesaplanırken çıplak brüt maaş değil, giydirilmiş brüt maaş kullanılır.

Vergi ve Kesintiler

Boşta geçen süre ücreti, ücret niteliğinde olduğundan gelir vergisi ve damga vergisine tabidir. Ayrıca SGK primleri de kesilir. İşe başlatmama tazminatı ise tazminat niteliğinde olduğundan gelir vergisinden muaftır, ancak damga vergisine tabidir. Her iki kalem için de işveren, ilgili vergi ve SGK bildirimlerini yapma yükümlülüğündedir.

Sıkça Sorulan Sorular

İlgili Hesaplama Araçları

İşe iade tazminatı hesaplama ile birlikte aşağıdaki iş hukuku ve maaş araçlarından da yararlanabilirsiniz: