Maaş Bordrosunun Anatomisi
Brüt maaş, işverenle el sıkıştığınız "kağıt üzerindeki" rakamdır. Ancak banka hesabınıza yatan (Net Maaş), bu rakamdan %30 ile %45 arasında değişen kesintiler yapıldıktan sonra kalan kısımdır. Peki bu kesintiler nereye gidiyor?
Kesinti Kalemleri (Adım Adım)
1. SGK İşçi Primi -%14
Brüt maaşın %14'ü emeklilik ve sağlık hizmetleri için kesilir. (Tavan sınırlaması vardır).
2. İşsizlik Sigortası -%1
İşsiz kalmanız durumunda maaş alabilmeniz için fona aktarılır.
3. Gelir Vergisi Matrahı = Brüt - (SGK+İşsizlik)
Vergi bu tutar üzerinden hesaplanır, brüt maaş üzerinden değil.
4. Gelir Vergisi -%15 ile %40 arası
Matrahınıza ve içinde bulunduğunuz vergi dilimine göre devlete ödenen vergidir. Asgari ücret istisnası buradan düşülür.
5. Damga Vergisi -Binde 7.59
Bordro düzenlendiği için ödenen kağıt vergisidir.
Vergi Dilimleri ve Maaş Erimesi
Ocak ayında elinize geçen maaş, Eylül veya Ekim aylarında düşmeye başlar. Bunun sebebi Kümülatif Vergi Matrahıdır. Yılbaşından itibaren biriken vergi matrahınız belirli sınırları aştıkça, vergi oranınız artar.
| 2026 Gelir Dilimi | Vergi Oranı | Etkisi |
|---|---|---|
| 190.000 TL'ye kadar | %15 | Yılın ilk ayları |
| 400.000 TL'ye kadar | %20 | Ortalama Mayıs-Haziran geçişi |
| 870.000 TL'ye kadar | %27 | Yıl sonu maaş düşüşü |
| 3.000.000 TL'ye kadar | %35 | Yüksek gelir grubu |
Özel Durumlar: Engelli İndirimi ve BES
Engelli Vergi İndirimi
Engelli çalışanlar (veya bakmakla yükümlü olduğu engelli yakını olanlar), engel derecesine göre gelir vergisinden muaf tutulur. Bu tutar Net Maaşa eklenir.
- 1. Derece (%80+): 9.000 TL matrah indirimi
- 2. Derece (%60-79): 5.000 TL matrah indirimi
- 3. Derece (%40-59): 2.100 TL matrah indirimi
BES (OKS) Kesintisi
45 yaş altı çalışanlar işe başladıklarında otomatik olarak Bireysel Emeklilik Sistemine (BES) dahil edilirler. Maaşınızdan yaklaşık %3 kesinti yapılır. Bu para sizin adınıza birikir. İsterseniz 2 ay içinde cayma hakkı ile çıkıp kesilen parayı iade alabilirsiniz.
Tazminat Tavanı ve Fazla Mesai
Brüt maaşınız sadece aylık gelirinizi değil, işten ayrılırken alacağınız tazminatları da belirler.
- Kıdem Tazminatı: Her yıl için bir brüt maaş tutarında tazminat ödenir. Ancak bu tutarın bir üst sınırı (tavanı) vardır (2026 başı: 64.948,77 TL). Brüt maaşınız bu tavanın üzerindeyse, tazminatınız tavan üzerinden hesaplanır.
- Fazla Mesai: Fazla mesai ücretleri de vergiye tabidir. Hatta mesai ücretleri kümülatif matrahı hızla yükselttiği için üst vergi dilimine daha erken girmenize neden olabilir.
Yıllık İzin ve Kıdem Farkı
Yıllık izin ücreti hesaplama temel (çıplak) brüt üzerinden yapılır; kıdem tazminatı giydirilmiş ücret üzerinden hesaplanır. Brütten nete maaş hesaplama vergi dilimlerini dikkate alır; asgari ücret için özel istisnalar uygulanır. Nettten brüte maaş hesaplama ile elinize geçmesini istediğiniz net tutara karşılık gelen brüt rakamı bulabilirsiniz.
Özet ve Pratik Kullanım
Yıl, brüt maaş ve medeni durum seçin. Araç SGK işçi payı, işsizlik sigortası, gelir vergisi (dilimli), damga vergisi kesintilerini hesaplar. 2026 gelir vergisi dilimleri: ilk ~190.000 TL %15, ~400.000 TL'ye kadar %20, ~1.500.000 TL'ye kadar %27, üzeri %35-40. Kümülatif matrah yıl boyunca artar; bu yüzden son aylarda net maaş düşebilir. Asgari ücret için özel istisna ve vergi iadesi uygulanır.
Brüt-Net Formül ve Tazminat Bağlantısı
Brütten SGK (%14) ve işsizlik (%1) düşülür; kalan matrah vergiye tabidir. Yıllık izin ücreti hesaplama çıplak brüt üzerinden yapılır; kıdem tazminatı giydirilmiş ücret üzerinden hesaplanır. İhbar tazminatı bildirim süresinin ücretidir. Nettten brüte maaş hesaplama ile elinize geçmesini istediğiniz net tutara karşılık gelen brütü bulabilirsiniz. Kıdem tazminatı hesaplama tavan sınırını dikkate alır. Emeklilik hesaplama ve işsizlik maaşı hesaplama brüt geçmişe dayanır; brütten nete dönüşüm tüm bordro kalemleri için geçerlidir.
Part-time çalışanlar için aynı kesinti oranları uygulanır; aylık gelir düşük olduğundan genelde %15 dilimde kalırlar. Birden fazla işverenden gelir elde edenler toplam matrah üzerinden vergilendirilir. Brütten nete maaş hesaplama aracı tek işveren varsayar; ek gelirler ayrı hesaplanmalıdır. Gelir vergisi hesaplama matrah üzerinden dilimlere göre yapılır. Damga vergisi brüt üzerinden binde 7,59 oranında alınır. Asgari ücret çalışanlar için gelir vergisi istisnası ve işveren maliyeti farklı hesaplanır. Yıllık izin ücreti hesaplama ve kıdem tazminatı hesaplama brüt maaş bilgisine dayanır. Brütten nete maaş hesaplama 2026 parametreleri ile güncel tutulmalıdır; vergi dilimleri ve asgari ücret yıllık güncellenir. Bordro hesaplama bu formüllere dayanır. İşveren toplam maliyet hesaplamasında işveren SGK payı da eklenir.
İşveren Maliyeti
Brüt maaşa işveren SGK payı (%20,25 civarı) eklenir. Örn: 30.000 TL brüt için işveren ~36.000 TL öder. Fazla mesai, ikramiye, prim brüt ücrete eklenir. Yemek ve yol yan hak olarak ayrı verilebilir; sözleşmeye göre vergiye tabi olabilir.
Vergi Dilimi Etkisi
Yıl başında %15 dilimde olan biri, toplam kazanç arttıkça %20, %27, %35 dilimlere geçer. Eylül ayında maaş Ocak'takinden düşük olabilir çünkü kümülatif matrah üst dilime itmiştir. Net maaş anlaşması vergi riskini işverene devreder; brüt anlaşmada risk çalışandadır.
İpucu: Eğer işvereninizle "Net Maaş" üzerinden anlaşırsanız, yıl sonundaki vergi dilimi artışlarından etkilenmezsiniz; vergi farkını işveren öder. "Brüt Maaş" anlaşmasında ise vergi artışları cebinizden çıkar.
Brütten Nete Maaş Hesaplama Aracı Hakkında
SGK, İşsizlik, Damga vergisi ve Gelir vergisi dilimlerini dikkate alarak net maaşı hesaplayan en güvenilir araç.
Brütten Nete Maaş Hesaplama Aracı Nasıl Kullanılır?
Hesaplama yılını seçin
Aylık brüt maaşınızı girin
Medeni durumunuzu seçin
Varsa bonus/prim ekleyin
Hesapla butonuna basın
Brütten Nete Maaş Hesaplama Aracı Özellikleri
- Kümülatif Matrah Takibi
- Vergi Dilimi Göstergesi
- Asgari Ücret İstisnası
- Engelli İndirimi
- Aylık ve Yıllık Tablo
Sıkça Sorulan Sorular
Brüt maaştan hangi kesintiler yapılır?
Brüt maaştan sırasıyla; %14 SGK İşçi Payı, %1 İşsizlik Sigortası Payı, Gelir Vergisi (dilime göre %15-40) ve Binde 7.59 Damga Vergisi kesilir. Kalan tutar net maaştır.
Maaşım yıl sonuna doğru neden azalıyor?
Türkiye'de 'Artan Oranlı Vergi' sistemi uygulanır. Yıl içinde kazancınız (kümülatif matrah) arttıkça %15'lik vergi diliminden %20, %27 gibi üst dilimlere geçersiniz. Vergi oranı arttıkça kesinti artar, net maaş düşer.
Asgari Ücret İstisnası nedir?
2022 yılından beri tüm çalışanların maaşının asgari ücrete denk gelen kısmı Gelir Vergisi ve Damga Vergisinden muaftır. Bu, herkese eşit miktarda bir vergi avantajı sağlar.
Yemek ve yol parası vergiye tabi mi?
2026 yılı itibarıyla günlük 170 TL yemek bedeli ve 88 TL yol bedeli (KDV hariç) vergiden istisnadır. Bu tutarların üzerindeki ödemeler vergilendirilir.
Primler vergiye dahil mi?
Evet. Satış primi, ikramiye, jestiyon gibi ödemelerin tamamı brüt ücrete dahildir ve gelir vergisine tabidir. Bu ek ödemeler net maaşınızı artırsa da vergi dilimine girmenizi hızlandırır.
Part-time maaşta vergi nasıl olur?
Part-time (kısmi süreli) çalışanlar için de aynı vergi kuralları geçerlidir. Ancak aylık gelirleri düşük olduğu için genellikle %15'lik ilk dilimde kalırlar ve vergi yükleri daha az olur.