Stopaj (Kaynakta Kesinti) Nedir?
Devlet, vergiyi toplamak için paranın kaynağına bir "filtre" koyar. İş yeri kiralarında bu filtre kiracıdır. Kiracı, mülk sahibine ödeme yapmadan önce verginin %20'sini keser (stopaj) ve devlete yatırır. Yani mülk sahibinin ödemesi gereken gelir vergisini, kiracı onun adına peşin ödemiş olur. Gelir Vergisi Kanunu'na göre stopaj mükellefi kiracıdır; ödemeyi yapan taraf vergiyi kesmekle yükümlüdür. Bu araçla net kira 10.000 TL ise brüt 12.500 TL, stopaj 2.500 TL olarak hesaplanır.
Net ve Brüt Kira Farkı Neden Önemli?
Net kira sözleşmesinde mülk sahibi "Elime net X TL geçsin" der; stopaj kiracının cebinden çıkar. Brüt kira sözleşmesinde ise ödenen tutarın içinde vergi dahildir; kiracı brüt öder, stopajı keser, kalanı mülk sahibine verir. Ticari kira sözleşmelerinde bu ayrımı netleştirmek maliyet planlaması için kritiktir.
Konut Kirasında Stopaj
Konut kirası (ikametgah amaçlı) stopaja tabi değildir; sadece iş yeri kiralarında %20 stopaj uygulanır. Kiracı gerçek kişi veya şirket olabilir; mülk sahibi gerçek kişi ise kira geliri gelir vergisine tabidir. Şirket mülk sahibi ise KDV ve kurumlar vergisi söz konusu olabilir.
Beyanname ve Ödeme Süreleri
Stopaj kesen kiracı, Muhtasar beyanname ile vergiyi beyan eder. Aylık mükellefler her ayın 26'sına kadar, 3 aylık mükellefler Ocak-Nisan-Temmuz-Ekim 26'larına kadar ödeme yapar. Gecikmede gecikme zammı uygulanır. Bu araçla brüt veya net kira girerek ödenecek stopaj tutarını anında hesaplayabilirsiniz.
Net mi, Brüt mü? Hangisi Avantajlı?
Net Kira Anlaşması
Mülk sahibi "Elime net 20.000 TL geçsin" derse, vergi yükü kiracıdadır. Stopajı cepten ödersiniz.
Brüt Kira Anlaşması
Sözleşmede "Brüt 20.000 TL" yazıyorsa, vergi bu tutarın içindedir. Kiracı için daha güvenlidir.
Muhtasar Beyanname Takvimi (2026)
İşverenler, çalıştırdıkları işçi sayısı ve iş hacmine göre stopaj ödemelerini Aylık veya 3 Aylık olarak yapabilirler.
| Mükellef Türü | Beyan Dönemleri | Son Ödeme |
|---|---|---|
| Aylık Mükellefler | Her ayın stopajı | Takip eden ayın 26. günü |
| 3 Aylık Mükellefler* |
|
|
Emsal Kira Bedeli ve Fatura
Emsal Kira Nedir?
Bir akrabanızın dükkanını "bedelsiz" kullansanız bile, devlet o dükkanın Emlak Vergisi Değerinin %5'i kadar kira ödenmiş varsayar ve üzerinden stopaj ister. İş yerlerinde bedelsiz kullanım (anne-baba-çocuk hariç) mümkün değildir.
Gider Pusulası ile Kiralama
Vergi mükellefi olmayan birinden (örneğin sade vatandaştan) araba veya ekipman kiraladığınızda, stopajı ödemek için Gider Pusulası düzenlersiniz. Kiralama bedeli üzerinden %20 stopaj kesip beyan edersiniz.
Sıkça Sorulan Sorular
Stopajı yatırmayı unuttum, ne olur?
Beyanname süresinde verilmezse "Usulsüzlük Cezası" kesilir. Vergi aslına ek olarak "Gecikme Faizi" işlemeye başlar. Ayrıca vergi dairesi resen takdir (tahmini vergi hesabı) yoluna gidebilir.
Mülk sahibi yurtdışındaysa (Gurbetçi)?
Mülk sahibi Türkiye'de yerleşik olmasa (Dar Mükellef) bile, Türkiye'deki iş yerinden elde ettiği kira geliri üzerinden stopaj kesintisi yapılması zorunludur. Prosedür değişmez.
Kira Stopajı Hesaplama Aracı Kullanımı
Bu sayfada kira bedelini TL olarak girerek hem netten brüte hem brütten nete hesaplama yapabilirsiniz. Ödeme türünü (net/brüt) seçerek size uygun olan formülü kullanın. Stopaj tutarı ve elden ödeyeceğiniz kısmı anında görürsünüz. İş yeri kiralayan esnaf, şirket muhasebecileri ve mülk sahipleri fatura düzenleme ve beyanname hazırlığı için bu aracı kullanabilir.
Konut Kiralarında Stopaj Farkı
Konut kiralarında stopaj oranı %20'dir; iş yeri kiralarında da aynı oran geçerlidir. Ancak kiracı bireyse ve kiralayan da bireyse bazı istisnalar olabilir. Ticari iş yeri kiralayan şirketler mutlaka stopaj kesmek ve vergi dairesine yatırmak zorundadır. Bu araç iş yeri kiralarında brütleştirme ve stopaj hesaplaması için tasarlanmıştır.
Stopaj Beyannamesi ve Ödeme Takvimi
Kira stopajı genellikle aylık veya üç aylık dönemler halinde beyan edilir. Beyanname verme ve ödeme süresi, mükellef tipine (aylık veya 3 aylık) göre değişir. Stopajı yatırmayı unutmak usulsüzlük cezası ve gecikme faizi doğurur. Muhasebe yazılımınız veya muhasebeciniz bu takvimi takip etmenize yardımcı olur.
Brütleştirme Ne Zaman Gerekir?
Mülk sahibi "net 10.000 TL elde edeceğim" derse, kiracı (işveren) brüt kira bedelini hesaplamalıdır. Net tutarı (1 - Stopaj oranı) ifadesine bölerek brütü bulursunuz. Örnek: Net 8.000 TL, %20 stopaj; Brüt = 8.000 / 0,80 = 10.000 TL. Bu araç hem netten brüte hem brütten nete hesaplama yapar.
Depozito ve Aidat Durumu
Kira sözleşmelerinde depozito stopaj kapsamına girmez; geri ödenecek teminattır. Aidat (ortak gider payı) ise konut kiralarında stopaj dışındadır; iş yeri kiralarında kira bedeliyle birlikte fatura ediliyorsa stopaj matrahına dahil olabilir. Bu araç sadece kira bedeli üzerinden hesaplama yapar; detaylı sözleşme koşulları için muhasebeci veya avukata danışın.
Ön Ödemeli Kira ve Peşin Ödeme
Yıllık veya çeyrek dönem peşin kira ödemelerinde stopaj, ödenen toplam tutar üzerinden hesaplanır. Bu araçta brüt veya net kira bedelini girerek stopaj tutarını bulursunuz. Peşin ödemede stopajın tamamı o dönemde kesilir; mükellef dönemsel beyannamede bu tutarı beyan eder.
Banka Havalesi ve Dekont
Kira ödemelerini mutlaka banka havalesi veya EFT ile yapın; dekontta kira dönemini ve stopaj kesintisini belirtin. Elden ödeme yasal olarak sorun çıkarabilir. Bu araçla hesapladığınız stopaj tutarını muhasebe kaydına yansıtın ve vergi dairesine zamanında beyan edin.