Kredi Türleri ve Maliyet Farkları
Her kredi türünün yasal kesintileri ve maksimum vadeleri farklıdır. Örneğin, konut kredisinde vergi yoktur ancak ekspertiz ve ipotek masrafı vardır. İhtiyaç kredisinde ise masraf azdır ancak vergi yükü (KKDF+BSMV) yüksektir.
Vergi Yükü Analizi (KKDF & BSMV)
Faiz oranına eklenen bu vergiler, bankaya değil devlete ödenir. Bankaların ilan ettiği faiz oranları genellikle "Vergiler Hariç" oranlardır (Ham Faiz).
| Kredi Türü | Toplam Ek Maliyet |
|---|---|
| İhtiyaç Kredisi | Faizin +%30'u |
| Taşıt Kredisi | Faizin +%30'u |
| Konut Kredisi | VERGİ YOK |
Findeks Kredi Notu Etkisi
Bankalar kredi verirken "Risk Bazlı Fiyatlama" yaparlar. Kredi notunuz yüksekse daha düşük faiz, düşükse (riskliyseniz) daha yüksek faiz teklif edilir.
Genellikle kredi çıkmaz. Kefil veya ipotek (teminat) şart koşulur.
Kredi çıkabilir ancak en yüksek faiz oranları uygulanır. Limitler düşük tutulur.
Bankaların "VIP" müşterisisiniz. En düşük (kampanyalı) faiz oranlarını alırsınız.
Bilinmesi Gereken Yasal Haklar
Cayma Hakkı
Tüketici kredisini kullandıktan sonra 14 gün içinde hiçbir sebep göstermeden cayabilirsiniz. Banka sizden sadece paranın sizde kaldığı gün kadar faiz talep edebilir, dosya masrafını iade etmek zorundadır.
Erken Ödeme Cezası
İhtiyaç ve Taşıt kredilerinde erken ödeme tazminatı/cezası yoktur. Konut kredilerinde ise kalan vadenin 36 ayı aşması durumunda %2, aşmaması durumunda %1 oranında ceza alınabilir.
Dosya Masrafı İadesi
Bankalar kredi tutarının binde 5'i kadar tahsis ücreti alabilir. Bu yasaldır. Ancak bunun dışında "İstihbarat ücreti", "Kredi kullandırma bedeli" gibi adlar altında alınan ücretler yasal değildir, iade alınabilir.
Altın Kural: Vade ve Faiz Dengesi
Bir kredinin vadesini 12 aydan 36 aya çıkarmak aylık taksiti 3'te 1'e düşürmez, yaklaşık yarı yarıya düşürür. Ama toplam geri ödemeyi devasa oranda artırır.
Örnek: 100.000 TL kredi için;
12 ay vadede toplam geri ödeme: ~130.000 TL
36 ay vadede toplam geri ödeme: ~190.000 TL
Aradaki 60.000 TL fark, vadeyi uzatmanın bedelidir.
Özet ve Pratik Kullanım
Kredi hesaplama aracını kullanırken önce kredi türünü doğru seçin: konut, taşıt veya ihtiyaç. Her birinin vergi yükü farklıdır. Çekmek istediğiniz tutarı ve bankanın teklif ettiği faiz oranını girin. Vadeyi kısa tutabildiğiniz kadar kısa seçin; uzun vade aylık taksiti düşürür ama toplam geri ödemeyi ciddi şekilde artırır. Yıllık Maliyet Oranına (efektif faiz) mutlaka bakın; bu oran bankaların ilan ettiği faizden yüksek çıkar çünkü KKDF, BSMV ve diğer masraflar dahildir. Karşılaştırma yaparken bu oranı kullanın. İhtiyaç ve taşıt kredisinde erken kapama cezası yoktur; konut kredisinde kalan vade 36 ayı aşarsa %2, aşmazsa %1 ceza alınabilir.
Kredi Çekmeden Önce
Findeks kredi notunuzu öğrenin. 1500 üzeri not genelde en iyi faiz oranlarını almanızı sağlar. Birden fazla bankadan teklif alın; aynı gün içinde yapılan sorgulamalar tek sorgu gibi sayılır. 14 günlük cayma hakkınızı unutmayın; tüketici kredisinde imzadan sonra 14 gün içinde vazgeçebilirsiniz. Konut kredisi bu hakka dahil değildir.
Aylık taksidiniz, net gelirinizin %40'ını geçmemelidir. Ev kredisinde kira gideri kalkacağı için biraz daha esnek olunabilir ancak taşıt ve ihtiyaç kredisinde bu kurala sıkı sıkıya uyun. Toplam borç yükünüz (tüm kredileriniz) gelirinizin yarısını aşmamalıdır.
Dosya masrafı, sigorta ve ekspertiz ücretlerini de bütçenize ekleyin. İhtiyaç kredisinde KKDF ve BSMV faize eklenir; konut kredisinde bu vergiler yoktur. Karşılaştırma yaparken Yıllık Maliyet Oranına (efektif faiz) bakın, sadece nominal faize değil.
BDDK vade sınırları: İhtiyaç kredisinde 50.000 TL'ye kadar 36 ay, 50.001-100.000 TL arası 24 ay, 100.000 TL üzeri 12 ay. Taşıt kredisinde 48 ay, konut kredisinde 120-180 ay. Erken kapama ile kalan faiz silinir; konut dışında ceza yoktur.
Özet
Türünü seçin, tutar ve faizi girin, vade belirleyin. Efektif faize bakın. 14 gün cayma hakkı (konut hariç). Taksit net gelirin %40'ını geçmesin. Findeks notu 1500+ ise en iyi oranları alırsınız.
Konut kredisinde KKDF-BSMV yok; ihtiyaç ve taşıt kredisinde faizin %30'u vergi olarak eklenir. Erken kapama konut dışında cezasız. Vade uzadıkça toplam ödeme katlanır; 12 ay 130 bin, 36 ay 190 bin örnek.
İhtiyaç kredisinde 50 bin TL'ye kadar 36 ay, 100 bin TL'ye kadar 24 ay, üstü 12 ay vade sınırı vardır. Taşıt 48 ay, konut 120-180 ay. Dosya masrafı binde 5 yasaldır; diğer ücretler iade alınabilir.
Risk bazlı fiyatlama: Findeks 1100-1499 arası yüksek faiz, 1500+ düşük faiz alır. Yıllık maliyet oranı nominal faizden yüksektir; karşılaştırmada bunu kullanın. Dosya masrafı sigorta ekspertiz bütçeye eklenir. Konut kredisinde bu vergiler yoktur; ihtiyaç ve taşıt kredisinde faizin %30'u vergidir. 14 gün cayma hakkı tüketici kredisinde var konut hariç. Erken kapama ihtiyaç taşıt kredisinde cezasızdır. Konut kredisinde kalan vade 36 ay üstü %2 altı %1 ceza olabilir. Toplam borç gelirin yarısını aşmasın. Taksit net gelirin %40'ını geçmemeli. Findeks 1500+ en iyi faiz oranlarını alır. BDDK vade sınırları ihtiyaç 12-36 ay taşıt 48 ay konut 120-180 ay. Yıllık maliyet oranı nominal faizden yüksektir.