Mevduat Faizi ve Stopaj Rehberi
Paranızı vadeli mevduat hesabına yatırdığınızda, bankanın size vaat ettiği faiz oranı "Brüt Faiz"dir. Vade sonunda elinize geçecek olan para ise bu tutardan devlet kesintisi (Stopaj) düşüldükten sonra kalan "Net Faiz"dir. Bu araç hem basit faiz hem de bileşik faiz hesaplaması yapar. Basit faiz formülü: I = (P × R × T) / 100. Bileşik faiz formülü: A = P(1 + r/n)^(nt). Bileşik sıklığı (aylık, 3 aylık, günlük) seçerek faizin faizi etkisini de görebilirsiniz.
Faiz Hesaplama Aracı Kullanımı
Bu araçta basit veya bileşik faiz seçeneğini belirleyerek anapara, yıllık faiz oranı ve vade süresini girin. Bileşik faizde ayrıca yıllık bileşik sıklığını (aylık, 3 aylık, günlük) seçebilirsiniz. Sonuç brüt faiz getirisini gösterir; mevduat stopajı ayrıca düşülmelidir. Hem yatırım getirisi hem kredi maliyeti analizi için kullanılabilir.
72 Kuralı Nedir?
Paranızın bileşik faizle ne kadar sürede ikiye katlanacağını tahmin etmek için 72 Kuralı kullanılır: 72 / Yıllık Faiz Oranı = Tahmini Yıl. Örneğin %24 faizle: 72 / 24 = 3 yıl. Yaklaşık 3 yılda paranız iki katına çıkar. Bu kural bileşik faiz etkisini anlamak için pratik bir araçtır.
2026 Güncel Stopaj Oranları
Vadeli hesaplardan elde edilen gelirler üzerinden alınan vergi (stopaj) oranları, paranın bankada ne kadar süre kalacağına (vadeye) göre değişir. Devlet, uzun vadeli tasarrufu teşvik etmek için uzun vadeye düşük vergi uygular.
| Mevduat Vadesi | Stopaj (Vergi) Oranı |
|---|---|
| 6 aya kadar (vadesiz dahil) | %7.5 |
| 1 yıla kadar | %5 |
| 1 yıldan uzun | %2.5 |
Bileşik Faiz: Dünyanın 8. Harikası
Einstein'ın dediği gibi: "Bileşik faizi anlayan kazanır, anlamayan öder."
Bileşik faiz, kazandığınız faizin de anaparaya eklenerek tekrar faiz kazanmasıdır. Kar topu etkisi gibidir; zaman geçtikçe büyüme hızı artar. Özellikle uzun vadeli borsa ve fon yatırımlarında servet yaratmanın anahtarıdır.
Örnek: 100.000 TL paranız %40 faizle;
- Basit faizde 10 yılda 500.000 TL olur.
- Bileşik faizde 10 yılda 2.892.000 TL olur. (Aradaki fark devasadır!)
Gerçek Getiri (Reel Faiz)
Bir yatırımın size gerçekten kazandırıp kazandırmadığını anlamak için Enflasyon oranına bakmalısınız. Eğer banka size %50 faiz veriyor ama ülkede enflasyon %60 ise, paranız sayısal olarak artsa da alım gücü olarak eriyor demektir. Buna "Negatif Reel Faiz" denir.
Vade Seçimi ve Faiz Oranı
Genellikle uzun vade daha yüksek faiz oranı sunar; ancak paranızı kilitlersiniz. Kısa vadede esneklik vardır fakat oran düşüktür. Faiz oranlarını takip ederek en uygun vadeyi seçin. Bu araç hem basit hem bileşik faiz hesaplaması yaparak farklı senaryoları karşılaştırmanıza olanak tanır.
Mevduat ve Kredi Karşılaştırması
Aynı faiz oranı mevduatta size kazanç, kredide ise maliyet olur. Örneğin %40 faiz oranıyla 100.000 TL bir yıllık mevduatta 40.000 TL brüt faiz kazanırsınız; stopaj sonrası elinize net tutar geçer. Aynı tutarda kredi çektiğinizde ise 40.000 TL faiz ödersiniz. Bu araç her iki senaryo için de hesaplama yapmanıza olanak tanır.
Faiz Oranlarının Belirleyicileri
TCMB politika faizi, bankaların maliyet yapısını ve piyasa faiz oranlarını etkiler. Enflasyon beklentileri yükseldiğinde faiz oranları da yükselir. Mevduat vadesi uzadıkça genellikle oran artar; ancak bu kural her dönemde geçerli olmayabilir. Faiz oranlarını düzenli takip ederek yatırım veya borçlanma kararlarınızı güncel tutun.
Kısa Vade ve Uzun Vade Karşılaştırması
Kısa vadeli mevduat (1-3 ay) esneklik sağlar ancak düşük stopaj avantajından yararlanamaz. 1 yıldan uzun vadede stopaj oranı %2,5'e düşer; net getiriniz artar. Bu araçla farklı vade senaryolarını karşılaştırabilirsiniz. Bileşik faiz seçeneği ile aylık veya günlük capitalization etkisini de görebilirsiniz.
Faiz Hesaplama Aracı Detayları
Bu araçta anapara, yıllık faiz oranı ve vadeyi girin. Basit veya bileşik faiz seçerek farklı senaryoları test edin. Bileşik faizde aylık, 3 aylık veya günlük bileşik sıklığı seçebilirsiniz. Sonuç brüt faiz getirisini gösterir; stopaj oranınıza göre net tutarı kendiniz hesaplayın. Mevduat ve kredi karşılaştırması için aynı oranla hem pozitif hem negatif senaryo kurabilirsiniz.
Taksitli Kredi ve Anüite
Bu araç tek vade sonu faiz hesaplar. Taksitli kredi veya mortgage ödemelerinde anüite (eşit taksit) formülü kullanılır; her taksitte anapara ve faiz payı değişir. Toplam kredi maliyetini tahmin etmek için bu araçla yıllık faiz oranı ve vadeyi girerek brüt faiz tutarını görebilirsiniz.
Özet ve Kullanım
Anapara, faiz oranı ve vadeyi girin; basit veya bileşik faiz seçin. Sonuç brüt getiri gösterir; stopaj oranınıza göre net tutarı hesaplayın. 72 Kuralı ile paranızın ne zaman ikiye katlanacağını tahmin edebilirsiniz. Mevduat ve kredi karşılaştırması için aynı araç kullanılır. Bileşik sıklığı aylık, üç aylık veya günlük seçebilirsiniz.
Vadeli mevduatta erken çekimde faiz kaybı olur; bankalar genelde vade sonu ödeme yapar. Tasarruf mevduatında stopaj oranı yüzde beş ila on arasında değişir. Nominal ve efektif yıllık oran farkı; aylık bileşiklemede efektif oran nominalden yüksek çıkar.
Sıkça Sorulan Sorular
32 günlük faiz hesabı nasıl yapılır?
Formül şöyledir: (Anapara x Faiz Oranı x 32) / 36500. Çıkan sonuç brüt faizdir. Bundan %7.5 stopajı düşerek net kazancı bulabilirsiniz.
Vade bozulursa faiz yanar mı?
Evet. Vadeli mevduat hesabından vadesinden önce para çekerseniz, o güne kadar işleyen faiz getirisini kaybedersiniz. Sadece yatırdığınız anaparayı geri alırsınız.
Mevduat Güvenceniz
Türkiye'de bankalardaki mevduat hesapları devlet güvencesi altındadır. Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu (TMSF) kapsamında, her bir gerçek kişi için banka başına 650.000 TL'ye kadar olan mevduatlar devlet garantisindedir. Faiz geliri kaynakta stopaj ile vergilendirildiği için ayrıca beyanname vermenize gerek yoktur.