Tevkifat: Vergi Güvenlik Sistemi
Arapça "Vukuf" kökünden gelen tevkifat, "Durdurma, Kesinti Yapma" demektir. Maliye sistemi, bazı sektörlerde satıcının KDV'yi tahsil edip devlete ödemeyeceğinden şüphelenirse (örn: hurda, işgücü), vergiyi kaynağında keser. Yani KDV'nin bir kısmını satıcıya değil, doğrudan Vergi Dairesi'ne ödemenizi ister.
Bölüm Bölüm Tevkifat Türleri
Kısmi Tevkifat (Örn: 5/10)
En yaygın türdür. KDV ikiye bölünür. Yarısı satıcıya ödenir, yarısı devlet için alıcı tarafından kesilir.
Örnek: Temizlik hizmeti, servis taşımacılığı, yapım işleri.
Tam Tevkifat (10/10)
KDV'nin tamamı kesilir, satıcıya hiç KDV ödenmez.
Örnek: Yurtdışı firmalardan alınan hizmetler, serbest meslek makbuzu (gelir vergisi tevkifatı ile karıştırmayın).
Tevkifat Oranları Tablosu (2026 Güncel)
| Hizmet Türü | Oran |
|---|---|
| Yapım İşleri ve Bu İşlerle Birlikte İfa Edilen Mühendislik-Mimarlık | 4/10 |
| Etüt, Plan-Proje, Danışmanlık, Denetim Hizmetleri | 9/10 |
| Makine, Teçhizat, Demirbaş ve Taşıtlara Ait Tadil, Bakım ve Onarım | 7/10 |
| Temizlik, Çevre ve Bahçe Bakım Hizmetleri | 7/10 |
| Servis Taşımacılığı Hizmetleri | 5/10 |
| İşgücü Temin Hizmetleri (Özel Güvenlik vb.) | 9/10 |
| Ticari Reklam Hizmetleri | 3/10 |
Muhasebe Kaydı Örneği
Senaryo: 10.000 TL + %20 KDV'li Temizlik Hizmeti (7/10 Tevkifat)
SATICI KAYDI
120 ALICILAR: 10.600 TL
600 YURTİÇİ SATIŞLAR: 10.000 TL
391 HESAPLANAN KDV: 600 TL (Sadece tahsil edilen kısım)
ALICI KAYDI
770 GENEL YÖNETİM GİD.: 10.000 TL
191 İNDİRİLECEK KDV: 2.000 TL
320 SATICILAR: 10.600 TL
360 ÖDENECEK VERGİ: 1.400 TL (2 No'lu ile devlete)
2.000 TL Sınırı ve Parçalama Yasağı
KDV tevkifatı KDV dahil fatura tutarı 2.000 TL'yi aşan işlemlerde uygulanır. Aynı işe ait faturaları parçalayarak bu sınırın altına düşürmek vergi kaçakçılığı sayılır; ağır cezai yaptırım vardır. Sınır fatura bazında değil, işlem bazında değerlendirilir. Aylık toplam fatura tutarı değil, tek fatura tutarı dikkate alınır.
Tevkifat oranları hizmet türüne göre değişir; 1/10, 3/10, 7/10, 9/10 gibi kesirler kullanılır. Oran satıcının vergi borcundan alıcının düşeceği payı gösterir. Kamu kurumlarına yapılan hizmetlerde genelde 5/10 veya 9/10 uygulanır. Bakanlar Kurulu kararı ile oranlar değiştirilebilir; güncel listeyi GİB sitesinden kontrol edin.
Beyanname ve Ödeme Akışı
Alıcı tevkifat tutarını 2 No'lu KDV beyannamesi ile beyan edip öder; satıcı ise bu tutarı mahsuben iade veya nakden iade talep eder. Beyan süresi fatura kesimini takip eden ayın 26'sıdır. E-beyanname veya e-defter kullanımı zorunludur. Tevkifat yanlış hesaplanırsa düzeltme beyannamesi verilir. Gecikme faizi ve ceza uygulanabilir.
Karma KDV'li faturada (hem %10 hem %20 oranlı kalemler varsa) her kalem kendi tevkifat oranına tabidir. İade fatura kesildiğinde tevkifat da iade edilir veya mahsup edilir. Yurt dışından alınan hizmetlerde reverse charge (ters matrah) uygulanabilir; alıcı hem alıcı hem satıcı gibi beyan eder. Bu araç basit senaryolar için tasarlanmıştır.
Mali müşavir veya muhasebeci ile çalışan firmalar tevkifat hesaplamasını genelde otomatik yapar; e-fatura entegrasyonunda sistem oranı belirler. Hatalı tevkifat kesilirse düzeltme fatura veya iade fatura düzenlenir. Serbest meslek makbuzu ile fatura farklıdır; serbest meslekte de tevkifat uygulanan işler vardır (danışmanlık, mimarlık vb.). GİB e-beyanname rehberlerinde örnek hesaplamalar bulunur.
Kısmi ve Tam Tevkifat Uygulama Detayları
Kısmi tevkifatta (5/10, 7/10 vb.) satıcı faturada KDV'yi tam yazar; alıcı ödeme sırasında tevkifat oranı kadar tutarı keser ve devlete öder. Tam tevkifatta satıcı KDV yazsa bile alıcı hiç KDV ödemez; verginin tamamı alıcı tarafından beyan edilir. İhale işlerinde kamu kurumları genelde 5/10 veya 9/10 uygular; sözleşmede belirtilir. Yurtdışı hizmet alımında reverse charge ile tam tevkifat benzeri işlem yapılır; KDV Türkiye'de alıcı tarafından beyan edilir. 2 No'lu KDV beyannamesinde tevkifat edilecek KDV ayrı satırda gösterilir; vergi dairesi mahsuplaşmayı takip eder.
Özet ve Pratik Kullanım
Hizmet bedelini (KDV dahil veya hariç), KDV oranını ve tevkifat oranını girin. Hesapla butonuna basın; matrah, KDV, tevkifat tutarı ve net ödenecek miktar gösterilir. Muhasebe kaydı için 191 ve 360 hesapları kullanılır. Kesin bilgi için GİB veya mali müşavire danışın. Bu araç bilgilendirme amaçlıdır; profesyonel muhasebe desteği önerilir. Kamu ve özel sektör faturalarında geçerlidir.
Fatura bölünmesi (2.000 TL altına düşürmek için birden fazla fatura kesmek) vergi kaçakçılığı sayılır; cezai yaptırım uygulanır. Yurtdışı eşya tesliminde KDV ithalatta tahsil edilir; tevkifat uygulanmaz. İade edilen hizmetlerde tevkifat iadesi söz konusudur; alıcı ve satıcı beyannamede düzeltme yapar. Özel entegratör yazılımları tevkifat oranlarını hizmet kodu veya GİB referansına göre otomatik atar; manuel kontrol önerilir. GİB Portal'da güncel tevkifat listesi ve oranlar yayımlanır; yılda birkaç kez tebliğ değişikliği gelebilir. E-arşiv faturada da tevkifat uygulanır; oran aynıdır. Kamyon kiralama, reklam ajansı hizmeti gibi karma işlerde baskın hizmet esas alınır.
Sıkça Sorulan Sorular
Tevkifat Listesinde Olmayan Bir İş Yaptım?
Tebliğde açıkça belirtilmeyen işlerde tevkifat uygulanmaz, genel oranlar geçerlidir. Ancak kamu kurumlarına yapılan "Diğer Bütün Hizmetler" 5/10 tevkifata tabidir.
2.000 TL Sınırı KDV Dahil mi Hariç mi?
KDV Dahil tutar baz alınır. Fatura toplamı 2.000 TL'nin altındaysa tevkifat hesaplanmaz. Faturayı bölerek (parçalayarak) bu sınırın altına düşmeye çalışmak vergi suçudur.
Tevkifat İadesi Ne Zaman Alınır?
Alıcı, kestiği vergiyi 2 No'lu KDV beyannamesi ile beyan edip ödedikten sonra, satıcı bu tutarı mahsuben iade (vergi borcuna sayma) veya nakden iade (banka hesabına) talep edebilir.
Dikkat Edilmesi Gerekenler
Tevkifat yapmak "tercihe bağlı" değildir, zorunluluktur. Alıcı tevkifatı yapmazsa, ödenmeyen vergiden ve cezadan satıcı ile birlikte müteselsilen (ortaklaşa) sorumlu olur.