İvme nasıl yorumlanır?
4 m/s² ivme, hızın her saniye 4 m/s arttığı anlamına gelir. Sonuç negatifse cisim yavaşlıyordur; fren sırasında ivme negatiftir.
Serbest düşüşte ivme yaklaşık 9,81 m/s²’dir. Araç testlerinde sonucu bu değerle kıyaslamak için ‘g’ birimi kullanılır: 4 m/s² yaklaşık 0,41 g eder.
0-100 km/sa süresinden ivme nasıl bulunur?
Önce hız m/s’ye çevrilir: 100 / 3,6 = 27,78 m/s. 10 saniyede bu hıza çıkan aracın ortalama ivmesi 27,78 / 10 ≈ 2,78 m/s² (0,28 g) olur.
Hesap ortalama ivmeyi verir. Gerçek araçlarda ivme vites geçişlerinde ve yüksek hızlarda düşer; ilk saniyelerde ortalamadan yüksek olur.
Alınan yol neden ortalama hızla bulunur?
İvme sabitse hız düzgün değişir ve ortalama hız ilk ile son hızın ortalamasıdır. Yol bu ortalama hızın süreyle çarpımıdır: s = (v₀ + v) / 2 × t. Aynı sonuç s = v₀ × t + ½ × a × t² formülüyle de bulunur.
20 m/s’den 6 saniyede duran bir aracın ivmesi −3,33 m/s², durma mesafesi (20 + 0) / 2 × 6 = 60 m’dir.
Sık yapılan hatalar
- Hızı km/sa olarak bırakmak: sonuç 3,6 kat büyük çıkar.
- İlk ve son hızın yerini karıştırmak: yavaşlama pozitif ivme gibi görünür.
- Süreyi dakika girmek: ivme 60 kat küçük çıkar.
Sık sorulan sorular
Sabit hızda ivme kaçtır?
Sıfırdır; hız değişmiyorsa ivme yoktur. Sabit hızla düz yolda giden araçta ivme sıfırdır.
Virajda sabit hızla giden aracın ivmesi var mı?
Vardır. Yön değiştiği için merkeze doğru bir ivme oluşur; bunu merkezcil ivme hesabı verir.
İvme ile kuvvet ilişkisi nedir?
Net kuvvet kütle ile ivmenin çarpımıdır: F = m × a.