Hız, frekans ve dalga boyu nasıl ilişkilidir?
Dalga bir periyotta bir dalga boyu kadar ilerler. Saniyedeki titreşim sayısı frekans olduğundan saniyede alınan yol λ × f’dir; bu da dalga hızıdır. Aynı ortamda hız sabit kaldığı için frekans arttıkça dalga boyu kısalır.
İnsan kulağının duyduğu 20 Hz ile 20.000 Hz arası sesler havada yaklaşık 17 m ile 1,7 cm arasında dalga boylarına sahiptir.
Ortam değişince ne olur?
Dalga bir ortamdan diğerine geçtiğinde frekansı değişmez, hızı ve dolayısıyla dalga boyu değişir. Ses suda yaklaşık 1.480 m/s hızla ilerler; 440 Hz’lik ses suda 3,36 m dalga boyuna sahiptir. Havada ses hızı sıcaklıkla artar: 0 °C’de yaklaşık 331 m/s, 20 °C’de 343 m/s’dir.
Elektromanyetik dalgalarda hesap
Işık ve radyo dalgaları boşlukta 299.792.458 m/s ile yayılır. 100 MHz’lik bir FM radyo yayınının dalga boyu yaklaşık 3 m, 2,4 GHz’lik Wi-Fi sinyalininki 12,5 cm’dir. Görünür ışığın dalga boyu 380-750 nanometre aralığındadır.
| Dalga | Frekans | Dalga boyu |
|---|---|---|
| Bas ses (havada) | 50 Hz | 6,86 m |
| La notası (havada) | 440 Hz | 0,78 m |
| FM radyo | 100 MHz | 3 m |
| Wi-Fi | 2,4 GHz | 12,5 cm |
Periyot ve açısal frekans
Periyot frekansın tersidir: 440 Hz’lik bir titreşim yaklaşık 2,27 milisaniyede tamamlanır. Açısal frekans ω = 2π × f, 440 Hz için yaklaşık 2.765 rad/s’dir.
Sık sorulan sorular
Hız km/s olarak biliniyorsa?
Hızı 1.000 ile çarpıp m/s’ye çevirin; 1,5 km/s 1.500 m/s eder ve formül λ = v / f ile kullanılır.
Frekans kHz veya MHz ise?
kHz için 1.000, MHz için 1.000.000 ile çarpılarak Hz’e çevrilir.
Dalga boyu neden antende önemlidir?
Antenler çoğunlukla dalga boyunun yarısı veya dörtte biri uzunluğunda tasarlanır.